Ly hôn đơn phương là sự lựa chọn bắt buộc của nhiều người khi “đời sống hôn nhân đã rơi vào bế tắc” nhưng bên còn lại không đồng ý ly hôn hoặc cố tình trốn tránh, kéo dài thời gian. Hiểu rõ thủ tục ly hôn đơn phương, hồ sơ cần chuẩn bị, thời gian và chi phí sẽ giúp bạn chủ động hơn, hạn chế rủi ro và rút ngắn tối đa quá trình giải quyết tại Tòa án.

Ly hôn đơn phương là gì?

Ly hôn đơn phương (còn gọi là “đơn phương ly hôn”, “ly hôn theo yêu cầu một bên”) là trường hợp chỉ một bên vợ hoặc chồng nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết chấm dứt quan hệ hôn nhân khi không đạt được sự đồng thuận của bên kia. Bên yêu cầu ly hôn đơn phương có thể là vợ hoặc chồng, miễn là đáp ứng các điều kiện luật định và có căn cứ chứng minh hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.

Đặc điểm của ly hôn đơn phương:

Chỉ cần ý chí của một bên, bên còn lại có thể không đồng ý hoặc vắng mặt nhưng Tòa án vẫn có thể giải quyết theo quy định.

Thường phát sinh tranh chấp về con chung, tài sản chung, nợ chung hoặc nghĩa vụ cấp dưỡng.

Thời gian giải quyết thường lâu hơn ly hôn thuận tình do phải qua đầy đủ các giai đoạn tố tụng dân sự (thụ lý, hòa giải, xét xử…).

Phân biệt ly hôn đơn phương với ly hôn thuận tình

Mặc dù đều dẫn đến việc chấm dứt quan hệ vợ chồng, ly hôn đơn phương và ly hôn thuận tình có nhiều điểm khác nhau về thẩm quyền, điều kiện, chi phí, thời gian và thủ tục hòa giải.

(i) Cơ quan có thẩm quyền giải quyết

Ly hôn đơn phương:

Không có yếu tố nước ngoài: Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn (người còn lại) cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết ly hôn đơn phương.
Có yếu tố nước ngoài (một bên ở nước ngoài, tài sản ở nước ngoài…): Thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh/ Thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Đối với ly hôn thuận tình, nếu hai bên có thỏa thuận thì có thể nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực nơi một trong hai người cư trú, làm việc; trường hợp có yếu tố nước ngoài thì thường thuộc thẩm quyền Tòa án cấp tỉnh.

(ii) Điều kiện ly hôn

Ly hôn đơn phương: Bên yêu cầu phải đưa ra căn cứ chứng minh vợ/chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng làm hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng; đồng thời Tòa án hòa giải không thành.

Ly hôn thuận tình: Hai bên thật sự tự nguyện ly hôn, đã thỏa thuận được với nhau về con chung, cấp dưỡng, chia tài sản, nợ chung; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

(iii) Chi phí ly hôn

Ly hôn đơn phương không có tranh chấp tài sản: Án phí sơ thẩm dân sự hiện hành là 300.000 đồng/vụ.

Nếu có tranh chấp tài sản: Án phí tính theo giá trị tài sản tranh chấp theo biểu án phí, càng nhiều tài sản tranh chấp thì án phí càng cao.

Ly hôn thuận tình: Nếu không tranh chấp tài sản, mỗi bên thường phải nộp một nửa án phí (thực tế khoảng 150.000 đồng/người theo hướng dẫn hiện hành).

Ngoài án phí, nếu thuê luật sư, chi phí sẽ tùy từng vụ việc, giá trị tài sản, mức độ phức tạp và thỏa thuận dịch vụ pháp lý giữa khách hàng với văn phòng luật sư.

(iv) Thời gian ly hôn

Ly hôn đơn phương: Thời gian giải quyết thường từ 4–6 tháng, có thể kéo dài hơn nếu bị đơn không hợp tác, có tranh chấp tài sản hoặc cần xác minh chứng cứ.

Ly hôn thuận tình: Do ít tranh chấp, thời gian giải quyết thường nhanh hơn, khoảng 1–2 tháng nếu hồ sơ đầy đủ và hai bên thường xuyên có mặt theo giấy triệu tập.

(v) Hòa giải

Ở cơ sở (tổ hòa giải, UBND xã/phường): Không bắt buộc nhưng khuyến khích thực hiện trước khi nộp đơn, nhất là trong các mâu thuẫn gia đình.

Tại Tòa án: Là thủ tục bắt buộc trong giai đoạn chuẩn bị xét xử vụ án ly hôn đơn phương; chỉ khi hòa giải không thành hoặc thuộc trường hợp không hòa giải được thì vụ án mới chuyển sang giai đoạn xét xử.

Xem thêm: Thuận tình ly hôn là gì?

Điều kiện đơn phương ly hôn theo quy định pháp luật

Để được Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương, người nộp đơn phải đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

Có đăng ký kết hôn hợp pháp theo Luật Hôn nhân và gia đình; Hoặc quan hệ hôn nhân thực tế nhưng không đăng ký thường không được giải quyết theo thủ tục ly hôn mà xử lý theo quy định khác.
Hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được (ví dụ: thường xuyên cãi vã, sống ly thân lâu dài, không quan tâm chăm sóc nhau…).
Có căn cứ về hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng như ngoại tình, bỏ mặc gia đình, không thực hiện nghĩa vụ tài chính…
Tòa án đã tiến hành hòa giải nhưng không thành, trừ trường hợp một bên không thể tham gia hòa giải hoặc vụ án thuộc trường hợp không hòa giải được theo luật.

Căn cứ pháp lý để được ly hôn đơn phương

Luật Hôn nhân và gia đình, Bộ luật Tố tụng dân sự và các nghị quyết hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao là cơ sở pháp lý cho việc giải quyết ly hôn đơn phương. Trong đó, một số căn cứ thường gặp được Tòa án xem xét gồm:

(i) Bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của vợ hoặc chồng gây tổn hại hoặc có nguy cơ gây tổn hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người kia hoặc các thành viên khác trong gia đình. Các hành vi như đánh đập, hành hạ, đe dọa, chửi bới, cô lập kinh tế, kiểm soát, xúc phạm nghiêm trọng… đều có thể là căn cứ để Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương.

Nếu có chứng cứ như: giấy chứng thương, biên bản công an, đơn tố giác, lời khai nhân chứng, hình ảnh, video… thì khả năng Tòa án chấp nhận cho ly hôn và giao con cho người bị bạo lực sẽ cao hơn.

Có thể bạn quan tâm: Bạo lực gia đình có phải đi tù không?

(ii) Vi phạm nghĩa vụ vợ chồng

Nghĩa vụ chung thủy, thương yêu, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau chia sẻ công việc gia đình, chăm sóc con cái là những nghĩa vụ pháp luật quy định cho vợ chồng. Khi một bên:

Ngoại tình, chung sống như vợ chồng với người khác.
Bỏ mặc gia đình, không chăm sóc, không cấp dưỡng.
Thường xuyên xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người kia.

… thì đây được coi là vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng, có thể là căn cứ cho ly hôn đơn phương.

(iii) Hôn nhân trên thực tế đã đổ vỡ

Khi hai vợ chồng mâu thuẫn kéo dài, thường xuyên cãi vã, sống ly thân nhiều năm, không còn quan tâm, không còn tình cảm, mục đích hôn nhân không đạt được thì Tòa án có thể xác định hôn nhân trên thực tế đã đổ vỡ. Trong trường hợp này, dù bên kia không đồng ý hoặc cố tình trì hoãn thì Tòa án vẫn có thể chấp nhận cho ly hôn đơn phương nếu đủ căn cứ.

Ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì?

“Ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì?”, “ly hôn đơn phương cần những gì?” là câu hỏi rất phổ biến của người chuẩn bị ly hôn. Theo hướng dẫn thực tiễn của Tòa án, một bộ hồ sơ ly hôn đơn phương mới nhất năm 2026 thường gồm:

1. Đơn khởi kiện/đơn xin ly hôn đơn phương theo mẫu (Mẫu đơn ly hôn đơn phương 23-DS hoặc mẫu do Tòa án phát hành).
2. Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn; nếu mất bản chính cần xin trích lục bản sao tại UBND cấp Xã/Phường nơi đăng ký kết hôn.
3. Bản sao có chứng thực Căn cước/CCCD hoặc Hộ chiếu của vợ và chồng.
4. Bản sao giấy tờ cư trú của hai bên.
5. Bản sao giấy khai sinh của con chung (nếu có).
6. Tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với tài sản chung yêu cầu chia (sổ đỏ, đăng ký xe, sổ tiết kiệm, hợp đồng mua bán… nếu có tranh chấp tài sản) (nếu có)
7. Tài liệu chứng minh nợ chung, nghĩa vụ tài chính chung (hợp đồng vay, giấy mượn tiền, sao kê ngân hàng…). (nếu có)
8. Chứng cứ về hành vi bạo lực gia đình, vi phạm nghĩa vụ vợ chồng, thời gian sống ly thân… nếu có, để làm căn cứ cho yêu cầu ly hôn. (nếu có)

Ly hôn đơn phương cần những giấy tờ gì?

Nội dung cần yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương

Khi làm đơn ly hôn đơn phương, bạn cần xác định rõ những vấn đề đề nghị Tòa án giải quyết để bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

(i) Quan hệ hôn nhân

Trong đơn, bạn cần nêu:

Thời điểm kết hôn, đăng ký kết hôn ở đâu.

Quá trình chung sống, mâu thuẫn phát sinh như thế nào, đã được gia đình hoặc chính quyền hòa giải chưa.

Lý do xin ly hôn và đề nghị Tòa án chấm dứt quan hệ hôn nhân.

Tòa án sẽ xem xét mức độ mâu thuẫn, căn cứ pháp lý để quyết định chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu ly hôn.

(ii) Về con chung, nghĩa vụ cấp dưỡng

Bạn cần ghi rõ:

Thông tin con chung: họ tên, ngày tháng năm sinh.

Nguyện vọng nuôi con của mỗi bên, điều kiện kinh tế, thời gian chăm sóc, môi trường sống…

Mức cấp dưỡng cụ thể cho con (theo tháng hoặc theo kỳ), phương thức cấp dưỡng (chuyển khoản, nộp trực tiếp…).

Khi xem xét giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng, Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con, ưu tiên người có điều kiện tốt hơn về kinh tế, thời gian, môi trường sống và đạo đức.

Xem thêm: Cấp dưỡng là gì? Nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định pháp luật

(iii) Về tài sản chung, tài sản riêng

Bạn cần liệt kê:

Tài sản chung: nhà, đất, xe, tiền, vàng, cổ phần, cổ phiếu, tài khoản ngân hàng… cùng các giấy tờ chứng minh.

Tài sản riêng: tài sản có trước hôn nhân hoặc được tặng cho, thừa kế riêng, có thỏa thuận là tài sản riêng…

Yêu cầu chia tài sản theo tỷ lệ nào, đề nghị bên nào nhận tài sản nào, có thanh toán chênh lệch hay không.

Nếu hai bên không yêu cầu Tòa án giải quyết tài sản chung thì có thể ghi rõ “Tài sản chung, nợ chung tự thỏa thuận, không yêu cầu Tòa án giải quyết trong vụ án này”.

(iv) Nợ chung của vợ chồng

Bạn cần liệt kê toàn bộ các khoản nợ chung, người cho vay, thời điểm vay, mục đích vay, số tiền còn nợ, tài sản bảo đảm (nếu có), đề nghị Tòa án phân định nghĩa vụ trả nợ cho từng bên. Việc làm rõ nợ chung sẽ giúp tránh tình trạng sau khi ly hôn vẫn bị bên cho vay khởi kiện, kiện đòi nợ đối với cả hai.

Quy trình thủ tục ly hôn đơn phương mới nhất năm 2026

Quy trình thủ tục đơn phương ly hôn mới nhất năm 2026 về cơ bản vẫn gồm các giai đoạn: Nộp đơn, Tòa án thụ lý, hòa giải, xét xử và bản án có hiệu lực.

Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ ly hôn đơn phương

Sau khi chuẩn bị đầy đủ “đơn xin ly hôn đơn phương” và các giấy tờ kèm theo, người khởi kiện nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền:

Không có yếu tố nước ngoài: Nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi cư trú, làm việc của bị đơn (vợ/chồng còn lại).

Có yếu tố nước ngoài: Nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền.

Tòa án sẽ tiếp nhận đơn, ghi nhận ngày nhận đơn theo quy định.

Bước 2: Tòa án nhân dân có thẩm quyền thụ lý

Trong vòng 15 – 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đơn, Tòa án xem xét:

Nếu đơn hợp lệ, Tòa án thông báo cho người khởi kiện nộp tạm ứng án phí.

Sau khi người khởi kiện nộp biên lai tạm ứng án phí và nộp lại cho Tòa, vụ án được thụ lý.

Nếu đơn chưa đầy đủ, Tòa yêu cầu sửa đổi, bổ sung; nếu không bổ sung đúng hạn, Tòa trả lại đơn.

Thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án ly hôn đơn phương thường từ 4 tháng, có thể gia hạn thêm 2 tháng nếu vụ việc phức tạp.

Bước 3: Hòa giải tại Tòa án

Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án sẽ mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và tiến hành hòa giải:

Nếu hai bên đoàn tụ, rút đơn: Tòa án đình chỉ giải quyết vụ án, hôn nhân tiếp tục tồn tại.

Nếu hai bên đồng ý ly hôn và thỏa thuận được với nhau về con, tài sản, nợ chung: Tòa án có thể công nhận thuận tình ly hôn.

Nếu hòa giải không thành, còn tranh chấp: Tòa án lập biên bản hòa giải không thành và chuyển vụ án sang giai đoạn xét xử.

Bước 4: Xét xử sơ thẩm vụ án ly hôn đơn phương

Sau khi hết thời hạn chuẩn bị xét xử, nếu không thuộc trường hợp đình chỉ hoặc tạm đình chỉ, Tòa án sẽ ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.

Tại phiên tòa:

Tòa án lắng nghe ý kiến của nguyên đơn, bị đơn, người liên quan; xem xét chứng cứ, hỏi về con chung, tài sản, nợ chung.

Đại diện Viện kiểm sát (nếu có) phát biểu quan điểm.

Hội đồng xét xử nghị án và tuyên bản án về việc chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu ly hôn; giao con cho bên nào nuôi; mức cấp dưỡng; phân chia tài sản, nợ chung.

Bước 5: Bản án có hiệu lực pháp luật

Sau khi tuyên án:

Trong thời hạn luật định, các bên có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm.

Nếu không có kháng cáo, kháng nghị, bản án ly hôn sơ thẩm sẽ có hiệu lực pháp luật.

Quan hệ hôn nhân chấm dứt kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực.

Khi bản án đã có hiệu lực, các bên có nghĩa vụ thi hành các nội dung trong bản án, bao gồm giao con, giao tài sản, trả nợ và nghĩa vụ cấp dưỡng.

Câu hỏi thường gặp khi đơn phương ly hôn

Ly hôn đơn phương vắng mặt được không?

Trường hợp người khởi kiện (nguyên đơn) vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc không có đơn xin xét xử vắng mặt, Tòa án có thể đình chỉ vụ án. Tuy nhiên, nếu bị đơn cố tình vắng mặt dù đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai, Tòa án vẫn có thể tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của bên yêu cầu ly hôn và tránh việc bên kia cố tình kéo dài vụ án.

Đơn phương ly hôn mất bao lâu?

Theo quy định tố tụng, thời gian giải quyết ly hôn đơn phương thường từ 4–6 tháng, bao gồm các giai đoạn chuẩn bị xét xử và xét xử sơ thẩm. Trên thực tế, vụ án có thể kéo dài hơn nếu có tranh chấp nhiều vấn đề (tài sản lớn, quyền nuôi con, nợ chung), cần định giá tài sản, ủy thác tư pháp, hoặc bị đơn ở xa, trốn tránh, không hợp tác.

Những trường hợp không được ly hôn đơn phương?

Pháp luật quy định một số trường hợp hạn chế hoặc không chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương, ví dụ như:

Chồng không được quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp đặc biệt.
Trường hợp Tòa án xét thấy mâu thuẫn chưa trầm trọng, còn khả năng đoàn tụ, có thể bác đơn ly hôn và tạo điều kiện để các bên tiếp tục hòa giải.
Hôn nhân không được công nhận (không đăng ký kết hôn hợp pháp) thì không giải quyết theo thủ tục ly hôn mà xử lý theo quy định khác.

Chi phí ly hôn đơn phương bao nhiêu?

Án phí ly hôn đơn phương không có tranh chấp tài sản hiện nay thường là 300.000 đồng/vụ. Nếu có tranh chấp tài sản, án phí được tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị tài sản tranh chấp, căn cứ vào biểu mức án phí, lệ phí Tòa án hiện hành. Ngoài án phí, nếu nhờ luật sư hỗ trợ làm hồ sơ, tham gia tố tụng, chi phí dịch vụ pháp lý sẽ do hai bên thỏa thuận tùy theo mức độ phức tạp của vụ việc.

Ly thân bao lâu thì được ly hôn đơn phương?

Luật không quy định cụ thể “ly thân bao lâu thì được ly hôn đơn phương”, mà chỉ xem việc sống ly thân là một trong những căn cứ chứng minh hôn nhân đã trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài. Nếu vợ chồng ly thân dài ngày, không quan tâm đến nhau, không còn tình cảm, mâu thuẫn kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được thì Tòa án có thể chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương dù thời gian ly thân dài hay ngắn.

Có thể bạn quan tâm: Ly thân khác ly hôn như thế nào? Có nên ly thân trước khi ly hôn không?

Mẫu đơn ly hôn đơn phương mua ở đâu?

Hiện nay bạn có thể:

Đến trực tiếp Tòa án nhân dân có thẩm quyền để mua hoặc xin “Mẫu đơn ly hôn đơn phương” theo mẫu đang áp dụng.
Tải mẫu đơn ly hôn đơn phương (Mẫu số 23-DS) trên các cổng thông tin pháp luật, trang web Tòa án hoặc trang tư vấn pháp lý uy tín, sau đó in ra, điền đầy đủ thông tin.
Liên hệ luật sư để được cung cấp và hướng dẫn cách viết đơn ly hôn đơn phương đầy đủ, chính xác, tránh bị Tòa trả lại đơn hoặc phải sửa đổi nhiều lần.

Bạn có thể tải về Mẫu đơn ly hôn đơn phương Tại đây: MẪU ĐƠN LY HÔN ĐƠN PHƯƠNG MỚI NHẤT

Ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài nộp ở đâu?

Ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài thì bạn nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc Tòa án nhân dân khu vực thuộc cấp tỉnh nơi bị đơn (người không yêu cầu ly hôn) cư trú, làm việc tại Việt Nam; nếu bị đơn không ở Việt Nam thì nộp tại nơi bạn – nguyên đơn – đang cư trú hoặc làm việc

Tổng kết

Ly hôn đơn phương là thủ tục pháp lý phức tạp, đòi hỏi người yêu cầu phải nắm rõ điều kiện, căn cứ, giấy tờ, nội dung yêu cầu Tòa án giải quyết và quy trình thủ tục từ nộp đơn đến khi bản án có hiệu lực. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, trình bày rõ ràng lý do ly hôn, chứng cứ về bạo lực gia đình, vi phạm nghĩa vụ vợ chồng hoặc hôn nhân đã thực sự đổ vỡ sẽ giúp thủ tục ly hôn đơn phương diễn ra nhanh nhất, hạn chế rủi ro pháp lý và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của bạn và con.

Nếu bạn đang băn khoăn “ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì”, “cách viết đơn ly hôn đơn phương”, “thủ tục ly hôn đơn phương nhanh nhất” hoặc muốn được xem, soạn thảo “mẫu đơn ly hôn đơn phương” phù hợp với trường hợp cụ thể, bạn nên liên hệ trực tiếp luật sư để được tư vấn chi tiết.

HÃNG LUẬT TỰ DO – LUẬT TƯ TƯ VẤN LY HÔN ĐƠN PHƯƠNG MIỄN PHÍ – HOTLINE: 0901109768