Hành vi sử dụng trái phép chất ma túy không chỉ gây tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn là tác nhân dẫn đến nhiều loại tội phạm khác. Nhiều người thắc mắc sử dụng ma túy có đi tù không hay sử dụng chất ma túy bị phạt như thế nào? Bài viết dưới đây của Hãng luật Quốc Tế Tự Do tại Thành phố Đồng Nai sẽ phân tích chi tiết quy định tại Điều 256a Bộ luật Hình sự và các chế tài liên quan để giúp quý khách hàng hiểu rõ và hạn chế những rủi ro pháp lý có thể gặp phải.

Sử dụng trái phép chất ma túy là gì?

Theo khoản 3, khoản 4 Điều 3 Thông tư 04/2013/TT-BCA định nghĩa như sau:
“3. Chất ma túy là chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định rõ trong các danh mục do Chính phủ ban hành;

4. Sử dụng trái phép chất ma túy là hành vi tự mình hoặc nhờ người khác đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể mình dưới hình thức như: Hút, hít, uống, tiêm, chích nhằm thỏa mãn nhu cầu sử dụng chất ma túy”

Như vậy, sử dụng trái phép chất ma túy có thể hiểu đơn giản là hành vi tự mình hoặc nhờ người khác đưa chất ma túy vào trong cơ thể (bằng cách tiêm, chích, hút, hít, uống, nhai, ngậm,…) mà không được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền hoặc không theo chỉ định của bác sĩ.

Ngoài ra, theo khoản 10 Điều 2 Luật Phòng, chống ma túy 2021 cũng quy đinh: “Người sử dụng trái phép chất ma túy là người có hành vi sử dụng chất ma túy mà không được sự cho phép của người hoặc cơ quan chuyên môn có thẩm quyền và xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể có kết quả dương tính.”

Sử dụng trái phép chất ma túy có đi tù không? Bị xử phạt như thế nào?

Xử phạt hành chính đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy

Theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, người có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Đồng thời, người vi phạm có thể bị áp dụng các biện pháp cai nghiện bắt buộc hoặc giáo dục tại xã, phường, thị trấn theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.

Quy định này thường áp dụng đối với trường hợp vi phạm lần đầu, không thuộc diện đang bị quản lý, cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế. Ngoài ra, mức xử phạt trên cũng được áp dụng đối với hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử với người sử dụng trái phép chất ma túy, người đang cai nghiện hoặc người đã hoàn thành quá trình cai nghiện ma túy.

Truy cứu trách nhiệm hình sự về tội sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 256a Bộ luật Hình sự

Điều 256a Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2025 đã bổ sung quy định về Tội sử dụng trái phép chất ma túy, nhằm tăng cường quản lý và xử lý đối với những trường hợp đã, đang trong quá trình cai nghiện nhưng vẫn tiếp tục tái sử dụng ma túy. Quy định này được xem là bước siết chặt chính sách phòng, chống ma túy, góp phần hạn chế tình trạng tái nghiện và bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Cụ thể, theo Điều 256a Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025, người có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm:

– Đang trong thời gian cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;

– Đang trong thời gian quản lý sau cai nghiện ma túy;

– Đang trong thời hạn 02 năm kể từ ngày hết thời gian quản lý sau cai nghiện và đang thuộc diện quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy;

– Đang trong thời hạn 02 năm kể từ thời điểm tự ý chấm dứt việc cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện bằng thuốc thay thế.

Ngoài ra, trường hợp người phạm tội tái phạm về hành vi này thì có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 05 năm theo quy định của pháp luật.

Câu hỏi thường gặp về tội sử dụng trái phép chất ma túy

Người sử dụng trái phép chất ma túy lần đầu có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Căn cứ vào Điều 256a Bộ luật Hình sự 2015, người sử dụng ma túy lần đầu không thuộc các trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Chủ yếu bị xử phạt hành chính hoặc áp dụng biện pháp quản lý, cai nghiện theo quy định pháp luật.

Người đã cai nghiện xong nhưng tái sử dụng ma túy có bị đi tù không?

Có. Căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 256a Bộ luật Hình sự 2015 Trong trường hợp người đã hoàn thành quản lý sau cai nghiện nhưng vẫn còn trong thời hạn 02 năm theo quy định của pháp luật mà tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy thì vẫn có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm.

Người phạm tội sử dụng trái phép chất ma túy có được hưởng án treo không?

Có thể được hưởng án treo nêu đáp ứng đủ các điều kiện được quy định tại Điều 2 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP (được sửa đổi bởi Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP) và Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015 như: có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ, mức hình phạt không quá quy định của Luật định, không thuộc trường hợp phải cách ly khỏi xã hội

Khi nào nên thuê Luật sư trong vụ án ma túy?

Người bị tạm giữ, bị can, bị cáo hoặc người thân nên mời luật sư ngay từ giai đoạn đầu của vụ việc để được tư vấn pháp lý, hướng dẫn làm việc với cơ quan điều tra và bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong suốt quá trình tố tụng.

Dịch vụ Luật sư bào chữa hình sự tại Hãng luật Quốc Tế Tự Do Thành phố Đồng Nai

Các vụ án liên quan đến sử dụng trái phép chất ma túy thường có tính chất phức tạp, ranh giới giữa xử phạt hành chính và xử lý hình sự rất mong manh. Tại Thành phố Đồng Nai, Hãng luật Quốc Tế Tự Do sở hữu đội ngũ Luật sư hình sự giàu kinh nghiệm, sẵn sàng đồng hành cùng Quý khách hàng:

– Tư vấn khẩn cấp: Đánh giá đúng tính chất hành vi, xác định xem vụ việc thuộc khung xử phạt hành chính hay có dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 256a Bộ luật Hình sự 2015;

– Tham gia tố tụng từ giai đoạn đầu: Luật sư trực tiếp làm việc cùng cơ quan điều tra trong các buổi lấy lời khai, hỏi cung để đảm bảo tính khách quan, chống bức cung, nhục hình;

– Bào chữa giảm nhẹ hình phạt: Thu thập các tình tiết giảm nhẹ hợp pháp (như nhân thân tốt, thành khẩn khai báo, hoàn cảnh gia đình khó khăn) để bảo vệ quyền lợi tối đa cho bị can, bị cáo tại phiên tòa.

Đừng để sự chậm trễ làm mất đi cơ hội bào chữa tốt nhất. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được Luật sư hình sự Thành phố Đồng Nai hỗ trợ.