Trong bối cảnh giao dịch điện tử ngày càng phổ biến và đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh, việc hiểu đúng quy định pháp luật về nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử là yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân vận hành nền tảng số.

Luật Giao dịch điện tử năm 2023 cùng các nghị định hướng dẫn đã đặt ra nhiều nghĩa vụ pháp lý mới, đặc biệt đối với chủ quản nền tảng số trung gian quy mô lớn, như trách nhiệm công khai cơ chế xử lý vướng mắc, thống kê người sử dụng và bảo đảm tính an toàn, minh bạch của giao dịch điện tử.

Bài viết dưới đây, Hãng Luật Quốc Tế Tự Do giúp làm rõ khái niệm, nghĩa vụ pháp lý và các vấn đề thường gặp liên quan đến nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử theo quy định pháp luật hiện hành.

Nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử là gì?

Theo khoản 3 Điều 45 Luật Giao dịch điện tử năm 2023, nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử là một loại hệ thống thông tin phục vụ giao dịch điện tử, được xây dựng trên cơ sở tập hợp phần cứng, phần mềm và cơ sở dữ liệu nhằm bảo đảm tính xác thực, an toàn và độ tin cậy của giao dịch điện tử.

Cụ thể, nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử là nền tảng số tạo ra môi trường điện tử để các bên thực hiện giao dịch, cung cấp và sử dụng sản phẩm, dịch vụ hoặc phát triển sản phẩm, dịch vụ, trong đó chủ quản nền tảng số độc lập với các bên tham gia giao dịch.

Như vậy, điểm cốt lõi để xác định nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử là việc nền tảng chỉ đóng vai trò trung gian kết nối, hỗ trợ giao dịch trên môi trường số, không đồng thời là một trong các bên trực tiếp xác lập, thực hiện giao dịch điện tử.

Chủ quản nền tảng số trung gian quy mô lớn có nghĩa vụ công khai cơ chế xử lý vướng mắc trong giao dịch điện tử không?

Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 47 Luật Giao dịch điện tử năm 2023, chủ quản nền tảng số trung gian quy mô lớn phục vụ giao dịch điện tử có trách nhiệm công bố công khai và phổ biến cơ chế phản ánh, xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình giao dịch điện tử.

Theo quy định này, việc công khai cơ chế xử lý vướng mắc không chỉ là nghĩa vụ mang tính kỹ thuật, mà còn là yêu cầu pháp lý bắt buộc nhằm bảo đảm tính minh bạch, an toàn và độ tin cậy của giao dịch điện tử trên nền tảng số trung gian.

Như vậy, chủ quản nền tảng số trung gian quy mô lớn bắt buộc phải công khai cơ chế tiếp nhận và xử lý vướng mắc phát sinh trong giao dịch điện tử, qua đó bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên tham gia và góp phần tăng cường trách nhiệm quản lý nền tảng theo quy định của pháp luật.

Chủ quản nền tảng số trung gian quy mô lớn phải thống kê số lượng người sử dụng giao dịch điện tử như thế nào?

Căn cứ khoản 3 Điều 19 Nghị định 137/2024/NĐ-CP, chủ quản nền tảng số trung gian quy mô lớn phục vụ giao dịch điện tử có trách nhiệm thực hiện thống kê thông tin về số lượng người sử dụng có hoạt động giao dịch điện tử theo từng tháng.

Theo đó, chủ quản nền tảng phải:

Thống kê định kỳ hằng tháng số lượng người sử dụng có phát sinh hoạt động giao dịch điện tử trên nền tảng;
Định kỳ trước ngày 31/01 hằng năm, cung cấp đầy đủ thông tin thống kê theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 47 Luật Giao dịch điện tử năm 2023;
Gửi dữ liệu thông qua Hệ thống tiếp nhận, tổng hợp dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước về giao dịch điện tử hoặc bằng phương tiện điện tử khác theo hướng dẫn của Bộ Thông tin và Truyền thông;
Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của thông tin đã cung cấp.

Như vậy, việc thống kê số lượng người sử dụng có hoạt động giao dịch điện tử không phải thực hiện một lần, mà là nghĩa vụ thường xuyên theo từng tháng, đồng thời gắn với trách nhiệm báo cáo hằng năm của chủ quản nền tảng số trung gian quy mô lớn theo quy định pháp luật hiện hành.

Cách xác định nền tảng số trung gian quy mô lớn, rất lớn phục vụ giao dịch điện tử

Phân loại nền tảng số trung gian theo quy mô

Nền tảng số trung gian quy mô lớn phục vụ giao dịch điện tử là hệ thống thông tin quy định tại khoản 2 Điều 17 Nghị định 137/2024/NĐ-CP, tạo môi trường điện tử cho phép các bên thực hiện giao dịch hoặc cung cấp, sử dụng, phát triển sản phẩm, dịch vụ, trong đó chủ quản nền tảng độc lập với các bên tham gia giao dịch.

Nền tảng số trung gian quy mô rất lớn phục vụ giao dịch điện tử là hệ thống thông tin quy định tại khoản 3 Điều 17 Nghị định 137/2024/NĐ-CP, có chức năng, tính năng tương tự nhưng đáp ứng ngưỡng quy mô người sử dụng cao hơn theo tiêu chí pháp luật quy định, và chủ quản nền tảng cũng độc lập với các bên thực hiện giao dịch.

Trách nhiệm tự xác định quy mô của chủ quản nền tảng số trung gian

Chủ quản nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử có trách nhiệm tự xác định quy mô số lượng người sử dụng, với các mốc thời gian sau:

Trong thời hạn không quá 12 tháng kể từ ngày Nghị định 137/2024/NĐ-CP có hiệu lực, đối với nền tảng đã hoạt động từ đủ 12 tháng trở lên, chủ quản nền tảng phải thực hiện việc tự xác định quy mô lần đầu;

Định kỳ trước ngày 31/01 hằng năm, kể từ năm tiếp theo sau lần tự xác định đầu tiên, chủ quản nền tảng có trách nhiệm tiếp tục tự xác định quy mô số lượng người sử dụng.

Trường hợp đáp ứng tiêu chí xác định là nền tảng số trung gian quy mô lớn hoặc rất lớn, chủ quản nền tảng phải thực hiện báo cáo và cung cấp số liệu cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.

Trách nhiệm của cơ quan nhà nước và Bộ Thông tin và Truyền thông

Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận báo cáo từ chủ quản nền tảng số trung gian, tổng hợp và chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước về giao dịch điện tử theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Bộ Thông tin và Truyền thông có trách nhiệm:

– Thiết lập, vận hành Hệ thống tiếp nhận, tổng hợp dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước về giao dịch điện tử và ban hành quy định kỹ thuật liên quan;

– Tiếp nhận, tổng hợp dữ liệu; công bố, cập nhật danh sách nền tảng số trung gian quy mô lớn, rất lớn trên Cổng thông tin điện tử của Bộ hoặc trên Hệ thống tiếp nhận dữ liệu;

– Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng tiêu chí đánh giá, công bố công cụ đo lường, thống kê độc lập hoặc nguồn số liệu tham khảo tin cậy để xác định quy mô nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử.

Câu hỏi thường gặp về nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử

Nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử có bắt buộc đăng ký với cơ quan nhà nước không?

Tùy theo quy mô, tính chất hoạt động và lĩnh vực kinh doanh, nền tảng số trung gian có thể phải thực hiện đăng ký, thông báo hoặc đáp ứng các nghĩa vụ quản lý theo quy định của Luật Giao dịch điện tử năm 2023 và văn bản hướng dẫn.

Thế nào là nền tảng số trung gian quy mô lớn phục vụ giao dịch điện tử?

Nền tảng số trung gian quy mô lớn được xác định căn cứ vào số lượng người sử dụng, quy mô truy cập hoặc mức độ ảnh hưởng tại Việt Nam theo tiêu chí do Chính phủ và cơ quan có thẩm quyền quy định.

Chủ quản nền tảng số trung gian có trách nhiệm gì đối với người sử dụng?

Chủ quản nền tảng phải bảo đảm an toàn, tin cậy của giao dịch điện tử, công khai cơ chế xử lý vướng mắc, tiếp nhận phản ánh vi phạm pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng.

Nền tảng số trung gian có phải công khai cơ chế xử lý tranh chấp, khiếu nại không?

Có. Đối với nền tảng số trung gian quy mô lớn, pháp luật yêu cầu phải công khai, phổ biến cơ chế phản ánh và xử lý vướng mắc phát sinh trong giao dịch điện tử để người sử dụng dễ dàng tiếp cận.

Chủ quản nền tảng số trung gian có phải thống kê số lượng người sử dụng giao dịch điện tử không?

Có. Chủ quản nền tảng số trung gian quy mô lớn phải thống kê số lượng người sử dụng có hoạt động giao dịch điện tử theo từng tháng và định kỳ báo cáo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định.

Nếu nền tảng số trung gian vi phạm quy định pháp luật thì xử lý thế nào?

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, chủ quản nền tảng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc khắc phục hậu quả hoặc chịu trách nhiệm pháp lý khác theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Dịch vụ tư vấn pháp lý tại Hãng Luật Quốc tế Tự Do

Trước sự thay đổi nhanh chóng của khung pháp lý về giao dịch điện tử và nền tảng số trung gian, việc tự triển khai hoặc vận hành nền tảng mà không có sự tư vấn pháp lý chuyên sâu có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt đối với nền tảng số trung gian quy mô lớn.

Hãng Luật Quốc tế Tự Do cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý, bao gồm:

Tư vấn xác định mô hình nền tảng số trung gian, quy mô hoạt động và nghĩa vụ pháp lý tương ứng;
Tư vấn xây dựng, rà soát cơ chế công khai xử lý vướng mắc, khiếu nại, tranh chấp trong giao dịch điện tử;
Tư vấn nghĩa vụ thống kê, báo cáo số lượng người sử dụng giao dịch điện tử theo Luật Giao dịch điện tử năm 2023 và Nghị định 137/2024/NĐ-CP;
Soạn thảo, rà soát điều khoản sử dụng, chính sách bảo mật, cơ chế phản ánh vi phạm pháp luật trên nền tảng số;
Đại diện pháp lý, hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong lĩnh vực giao dịch điện tử và chuyển đổi số.

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật công nghệ – giao dịch điện tử – thương mại số, Hãng Luật Quốc tế Tự Do cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, tổ chức trong việc vận hành nền tảng số an toàn, đúng pháp luật và bền vững.

HOTLINE TƯ VẤN: 0901.109.768

Nền tảng số trung gian phục vụ giao dịch điện tử là gì? Chủ quản nền tảng số trung gian có trách nhiệm gì đối với người sử dụng?