Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi phạm tội được xác định như thế nào?

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là gì?

– Theo quy định tại Khoản 1 Điều 27 BLHS 2015, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là thời hạn do Bộ luật này quy định mà khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi phạm tội được xác định như thế nào?

– Căn cứ theo Điều 27 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự như sau:

2. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được quy định như sau:

a) 05 năm đối với tội phạm ít nghiêm trọng;

b) 10 năm đối với tội phạm nghiêm trọng;

c) 15 năm đối với tội phạm rất nghiêm trọng;

d) 20 năm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

3. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày tội phạm được thực hiện. Nếu trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này, người phạm tội lại thực hiện hành vi phạm tội mới mà Bộ luật này quy định mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy trên 01 năm tù, thì thời hiệu đối với tội cũ được tính lại kể từ ngày thực hiện hành vi phạm tội mới.

Nếu trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này, người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thì thời hiệu tính lại kể từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt giữ.

– Theo quy định trên, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ được xác định dựa vào mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội đã thực hiện. Cụ thể:

Đối với tội phạm ít nghiêm trọng thì thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là 5 năm
Đối với tội phạm nghiêm trọng thì thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là 10 năm
Đối với tội phạm rất nghiêm trọng thì thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là 15 năm
Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thì thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là 20 năm.

– Lưu ý: Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội. Tuy nhiên, nếu trong thời hạn thời hiệu đó, người phạm tội lại thực hiện một tội phạm mới mà Bộ luật Hình sự quy định mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội mới này trên 01 năm tù, thì thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội cũ sẽ được tính lại kể từ ngày thực hiện hành vi phạm tội mới. Trường hợp người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thì thời hiệu sẽ được tính lại kể từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt giữ.

Phân loại tội phạm để xác định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự

– Căn cứ theo Điều 9 BLHS 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về phân loại tội phạm:

Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội được quy định trong Bộ luật này, tội phạm được phân thành 04 loại sau đây:

a) Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm;

b) Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 03 năm tù đến 07 năm tù;

c) Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 07 năm tù đến 15 năm tù;

d) Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 15 năm tù đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.

2. Tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện được phân loại căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội theo quy định tại khoản 1 Điều này và quy định tương ứng đối với các tội phạm được quy định tại Điều 76 của Bộ luật này.

– Từ quy định trên có thể thấy, việc xác định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự trước hết phải dựa vào việc xác định tội danh thuộc loại nào theo Điều 9 BLHS. Sau khi xác định đúng nhóm tội phạm, cơ quan có thẩm quyền mới áp dụng thời hiệu tương ứng theo Điều 27 BLHS.

– Theo đó, việc xác định tội phạm nào là tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng cần căn cứ vào mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy, cụ thể:

Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm.
Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt là phạt tù từ trên 3 năm đến 7 năm.
Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt là phạt tù từ trên 7 năm đến 15 năm.
Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt là phạt tù từ trên 15 năm đến 20, tù chung thân hoặc tử hình.

Không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp nào?

– Căn cứ theo Điều 28 BLHS 2015 quy định về việc không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể:

Không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 27 của Bộ luật này đối với các tội phạm sau đây:

Các tội xâm phạm an ninh quốc gia quy định tại Chương XIII của Bộ luật này;
Các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh quy định tại Chương XXVI của Bộ luật này;
Tội tham ô tài sản thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 353 của Bộ luật này; tội nhận hối lộ thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 354 của Bộ luật này.

– Theo quy định trên, không phải mọi tội phạm đều được áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Đối với một số tội phạm có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến lợi ích của quốc gia, cộng đồng quốc tế hoặc gây thiệt hại đặc biệt lớn cho xã hội, pháp luật hình sự quy định không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.

– Các trường hợp không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự bao gồm:

Các tội xâm phạm an ninh quốc gia quy định tại Chương XIII Bộ luật Hình sự;
Các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh quy định tại Chương XXVI Bộ luật Hình sự;
Tội tham ô tài sản thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 353 Bộ luật Hình sự;
Tội nhận hối lộ thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự.

– Như vậy, đối với các tội phạm nêu trên, dù đã qua một khoảng thời gian rất dài kể từ khi hành vi phạm tội được thực hiện thì cơ quan có thẩm quyền vẫn có quyền khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử theo quy định của pháp luật. Nói cách khác, người thực hiện các tội phạm thuộc trường hợp không áp dụng thời hiệu vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà không bị giới hạn bởi thời hạn quy định tại Điều 27 BLHS 2015.

Hãng Luật Tự Do – Luật sư tư vấn miễn phí về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự

– Trong thực tiễn hiện nay, việc xác định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự thường phát sinh nhiều vướng mắc do phải căn cứ vào loại tội phạm, thời điểm thực hiện hành vi phạm tội và các trường hợp làm tính lại thời hiệu theo quy định của Bộ luật Hình sự. Vì vậy, nhu cầu được luật sư tư vấn, hỗ trợ pháp lý về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự ngày càng gia tăng.

– Các dịch vụ luật sư của Hãng Luật Tự Do liên quan đến thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự bao gồm:

Tư vấn miễn phí các quy định của pháp luật về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự;
Đánh giá vụ việc còn hay đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự;
Xác định thời điểm bắt đầu tính thời hiệu và các trường hợp tính lại thời hiệu;
Hỗ trợ rà soát hồ sơ, tài liệu, chứng cứ để xác định chính xác thời hiệu áp dụng;
Tư vấn phương án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong các vụ án hình sự;
Tham gia bảo vệ, bào chữa cho bị can, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác khi có yêu cầu.

– Với phương châm đặt quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng lên hàng đầu, Hãng Luật Tự Do là địa chỉ tin cậy dành cho cá nhân, gia đình và doanh nghiệp đang cần luật sư tư vấn về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại Thành phố Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận.

Hotline tư vấn: 0901.109.768.