Trong kinh doanh hiện đại, khuyến mãi và khuyến mại là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp thúc đẩy doanh số, tăng sức mua và xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa khuyến mãi và khuyến mại, dẫn đến việc triển khai không đúng quy định pháp luật.

Trong khi khuyến mại được pháp luật quy định rõ ràng với nhiều hình thức và điều kiện áp dụng cụ thể, thì khuyến mãi chỉ là thuật ngữ phổ biến trong thực tiễn, không phải là khái niệm pháp lý chính thức. Hiểu đúng và áp dụng đúng quy định về khuyến mại và khuyến mãi giúp doanh nghiệp vừa tuân thủ pháp luật, vừa tạo niềm tin cho khách hàng, nâng cao uy tín trên thị trường.

Hãng Luật Quốc Tế Tự Do sẽ làm rõ khái niệm, quyền và nghĩa vụ của thương nhân, phân biệt khuyến mại và khuyến mãi.

Khuyến mại được hiểu như thế nào theo Luật Thương mại?

Theo Điều 88 Luật Thương mại năm 2005 (sửa đổi bổ sung năm 2017, 2019), khuyến mại là một hình thức xúc tiến thương mại do thương nhân thực hiện, nhằm thúc đẩy hoạt động mua bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ thông qua việc dành cho khách hàng những lợi ích thiết thực.

Điều này có nghĩa là khuyến mãi và khuyến mại không chỉ đơn thuần là giảm giá hay tặng quà, mà là chiến lược giúp kích thích hành vi mua sắm, tạo giá trị trực tiếp cho người tiêu dùng và tăng hiệu quả kinh doanh.

Luật Thương mại cho phép thương nhân chủ động lựa chọn hình thức khuyến mại phù hợp với mục tiêu kinh doanh, nhưng phải tuân thủ các điều kiện, thủ tục và giới hạn pháp luật.

Các hình thức khuyến mại theo quy định của Luật Thương mại

Theo Điều 92 Luật Thương mại năm 2005 (sửa đổi bổ sung năm 2017, 2019), quy định các hình thức khuyến mại mà thương nhân được phép áp dụng nhằm xúc tiến hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ.

Cụ thể, hình thức khuyến mại được triển khai có thể bao gồm:

Hình thức khuyến mại bằng việc đưa hàng hóa mẫu hoặc cung ứng dịch vụ mẫu để khách hàng dùng thử không phải trả tiền.
Hình thức khuyến mại thông qua việc tặng hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ miễn phí cho khách hàng.
Hình thức khuyến mại giảm giá, theo đó thương nhân bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ với giá thấp hơn giá bán, giá cung ứng trước thời điểm khuyến mại; trường hợp hàng hóa, dịch vụ thuộc diện Nhà nước quản lý giá thì việc áp dụng hình thức khuyến mại này phải tuân theo quy định của Chính phủ.
Hình thức khuyến mại kèm theo phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ để khách hàng được hưởng thêm quyền lợi.
Hình thức khuyến mại gắn với phiếu dự thi nhằm lựa chọn người trúng thưởng theo thể lệ và giải thưởng đã được công bố.
Hình thức khuyến mại mang tính may rủi, trong đó việc tham gia chương trình gắn liền với hành vi mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ và việc trúng thưởng phụ thuộc vào yếu tố ngẫu nhiên.
Hình thức khuyến mại dành cho khách hàng thường xuyên, căn cứ vào số lượng hoặc giá trị mua hàng thông qua thẻ khách hàng, phiếu tích điểm hoặc các hình thức ghi nhận khác.
Hình thức khuyến mại thông qua việc tổ chức cho khách hàng tham gia các chương trình văn hóa, nghệ thuật, giải trí hoặc sự kiện vì mục đích xúc tiến thương mại.
Các hình thức khuyến mại khác khi được cơ quan quản lý nhà nước về thương mại chấp thuận theo quy định pháp luật.

Như vậy, doanh nghiệp có nhiều lựa chọn khi triển khai hình thức khuyến mại, miễn là tuân thủ trình tự, thủ tục và nghĩa vụ thông báo, đăng ký theo quy định pháp luật.

Quyền và nghĩa vụ của thương nhân khi thực hiện hoạt động khuyến mại

Quyền của thương nhân

Theo Điều 91 và Điều 95 Luật Thương mại 2005 (sửa đổi bổ sung năm 2017, 2019), khi triển khai khuyến mại và khuyến mãi, thương nhân được hưởng các quyền sau:

Tổ chức trực tiếp hoặc thuê các tổ chức dịch vụ khuyến mại thực hiện chương trình.
Tự do lựa chọn hình thức khuyến mại, thời gian, địa điểm, hàng hóa hoặc dịch vụ phù hợp với chiến lược kinh doanh và tuân thủ quy định pháp luật.
Quyết định mức lợi ích dành cho khách hàng, bao gồm giá trị quà tặng, mức giảm giá hoặc các ưu đãi khác trong giới hạn cho phép.
Thực hiện tất cả các hình thức khuyến mại hợp pháp đã được luật quy định.

Lưu ý: Văn phòng đại diện của thương nhân tại Việt Nam không được trực tiếp triển khai hoặc thuê thực hiện chương trình khuyến mại.

Nghĩa vụ của thương nhân

Theo Điều 96 và Điều 97 Luật Thương mại 2005 (sửa đổi bổ sung năm 2017, 2019), thương nhân phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ sau khi tổ chức khuyến mại và khuyến mãi:

Hoàn tất thủ tục thông báo hoặc đăng ký chương trình khuyến mại với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Công khai các thông tin liên quan đến chương trình một cách minh bạch để khách hàng nắm rõ quyền lợi.
Thực hiện đúng nội dung chương trình và các cam kết đã thông báo với khách hàng.
Trong trường hợp khuyến mại may rủi mà không có người trúng thưởng, thương nhân phải xử lý giá trị giải thưởng theo quy định pháp luật.
Tuân thủ các thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ khuyến mại nếu thuê bên thứ ba thực hiện chương trình.

Việc nắm vững quyền và nghĩa vụ của thương nhân không chỉ giúp tối ưu hóa chiến lược kinh doanh, triển khai các hình thức khuyến mại hiệu quả mà còn giảm thiểu rủi ro pháp lý, đồng thời nâng cao uy tín và sự tin cậy từ phía khách hàng.

Phân biệt khuyến mãi và khuyến mại

Tiêu chí	Khuyến mại	Khuyến mãi
Căn cứ pháp lý	Luật Thương mại 2005 và Nghị định 81/2018/NĐ-CP	Không được định nghĩa trong pháp luật, chỉ là thuật ngữ phổ biến
Khái niệm	Hoạt động xúc tiến thương mại, nhằm thúc đẩy mua bán hàng hóa/dịch vụ bằng cách dành lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng	Chính sách khuyến khích bán hàng cho đại lý, nhà phân phối hoặc trung gian
Đối tượng	Người tiêu dùng cuối	Người bán trung gian
Mục đích	Kích cầu tiêu dùng, tăng doanh số bán lẻ	Mở rộng mạng lưới phân phối, tăng doanh số qua kênh trung gian
Bản chất	Giảm giá, tặng quà, hàng mẫu, thẻ khách hàng, phiếu dự thi	Thưởng doanh số, trợ cấp bán hàng, đào tạo, du lịch khen thưởng
Yêu cầu pháp luật	Phải tuân thủ thủ tục thông báo/đăng ký	Không chịu cơ chế quản lý khuyến mại, nhưng vẫn phải tuân thủ luật thuế, tài chính, hợp đồng

Các câu hỏi thường gặp về khuyến mãi và khuyến mại

Khuyến mại có cần đăng ký không?

Có. Theo quy định của pháp luật, thương nhân khi triển khai khuyến mại và khuyến mãi phải thực hiện thông báo hoặc đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước trước khi triển khai chương trình, nhằm đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch. Việc đăng ký giúp tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền lợi của khách hàng.

Khuyến mại may rủi có hợp pháp không?

Khuyến mại may rủi được coi là hợp pháp nếu thương nhân thực hiện đúng thủ tục, công bố thể lệ, giải thưởng và thông báo với cơ quan có thẩm quyền. Đây là một trong những hình thức khuyến mại phổ biến, được phép triển khai trong khuôn khổ pháp luật, đồng thời mang tính hấp dẫn với khách hàng.

Khuyến mại có phải chịu thuế không?

Có. Các quà tặng, giảm giá hoặc lợi ích phát sinh từ khuyến mại và khuyến mãi vẫn phải tuân thủ các quy định về thuế, bao gồm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần lưu ý để tránh vi phạm nghĩa vụ thuế khi thực hiện chương trình.

Triển khai khuyến mại không đúng thủ tục có bị xử lý không?

Có. Vi phạm về thủ tục triển khai khuyến mại và khuyến mãi có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP. Ngoài ra, nếu vi phạm gây thiệt hại cho khách hàng, doanh nghiệp còn có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý. Đây là lý do doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hình thức khuyến mại và thủ tục pháp lý.

Nếu triển khai khuyến mại mà không có người trúng thưởng thì sao?

Trong trường hợp khuyến mại may rủi không có người trúng thưởng, thương nhân phải xử lý giá trị giải thưởng theo quy định pháp luật hoặc theo thể lệ đã công bố trước đó. Điều này đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật trong toàn bộ chương trình.

Dịch vụ tư vấn pháp lý về khuyến mãi và khuyến mại của Hãng Luật Quốc Tế Tự Do

Hãng Luật Quốc Tế Tự Do cung cấp dịch vụ pháp lý chuyên sâu:

Tư vấn xác định bản chất pháp lý của khuyến mại và khuyến mãi.
Tư vấn lựa chọn hình thức khuyến mại phù hợp với mục tiêu kinh doanh.
Soạn thảo, rà soát thể lệ chương trình, nội dung công khai thông tin.
Hỗ trợ thực hiện thủ tục thông báo, đăng ký khuyến mại với cơ quan quản lý.
Đánh giá rủi ro pháp lý và tư vấn phòng ngừa vi phạm.
Đại diện làm việc với cơ quan quản lý khi phát sinh vấn đề pháp lý.

Chúng tôi cung cấp giải pháp pháp lý chính xác, minh bạch và dễ áp dụng, giúp doanh nghiệp triển khai khuyến mãi và khuyến mại an toàn, hiệu quả và bền vững.

HOTLINE TƯ VẤN: 0901.109.768