Thực tế, ly thân khác ly hôn như thế nào là vấn đề cần được hiểu đúng, bởi đây là hai tình trạng hoàn toàn khác nhau về bản chất và giá trị pháp lý: ly thân chỉ phản ánh đời sống hôn nhân trên thực tế, trong khi ly hôn làm phát sinh hậu quả pháp luật rõ ràng theo phán quyết của Tòa án.

Việc phân biệt chính xác ly thân khác ly hôn như thế nào là cơ sở quan trọng để vợ chồng đưa ra quyết định phù hợp, hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Ly thân là gì?

Pháp luật Việt Nam hiện hành, cụ thể là Luật Hôn nhân và gia đình, chưa có quy định chính thức về ly thân như một chế định pháp lý độc lập. Do đó, ly thân không phải là thuật ngữ pháp lý, mà chủ yếu được sử dụng như một khái niệm xã hội phát sinh từ thực tiễn đời sống hôn nhân.

Trên thực tế, ly thân có thể được hiểu là tình trạng vợ chồng vẫn đang tồn tại quan hệ hôn nhân hợp pháp, chưa thực hiện thủ tục ly hôn tại Tòa án, nhưng không còn duy trì đời sống chung như vợ chồng. Việc ly thân có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức, như:

Vợ chồng sống riêng, mỗi người một nơi;
Hoặc vẫn ở chung một mái nhà nhưng không còn quan hệ tình cảm, không sinh hoạt chung, không giao tiếp và không thực hiện nghĩa vụ vợ chồng.

Về bản chất, ly thân thường được xem là một giai đoạn “tạm dừng” trong quan hệ hôn nhân, khi mâu thuẫn giữa vợ chồng đã trở nên căng thẳng nhưng chưa đến mức hoặc chưa sẵn sàng để chấm dứt hôn nhân bằng ly hôn. Đây là khoảng thời gian để các bên suy xét lại mối quan hệ, ổn định tâm lý và cân nhắc hướng đi tiếp theo cho hôn nhân.

Ly hôn là gì?

Theo khoản 14 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, ly hôn được hiểu là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Như vậy, khác với ly thân chỉ là tình trạng phát sinh trong đời sống xã hội, ly hôn là một sự kiện pháp lý, làm chấm dứt hoàn toàn quyền và nghĩa vụ vợ chồng. Chỉ Tòa án nhân dân mới có thẩm quyền ra bản án hoặc quyết định ly hôn; mọi thỏa thuận riêng giữa vợ chồng nếu không được Tòa án công nhận đều không làm phát sinh hiệu lực chấm dứt hôn nhân.

Các hình thức ly hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình

Theo quy định pháp luật hiện hành, ly hôn được chia thành hai hình thức, bao gồm: thuận tình ly hôn và ly hôn theo yêu cầu của một bên (ly hôn đơn phương).

Thuận tình ly hôn

Căn cứ Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, Tòa án công nhận thuận tình ly hôn khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

Vợ và chồng thật sự tự nguyện ly hôn;
Hai bên đã thỏa thuận được với nhau về việc chia tài sản, quyền trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng và các vấn đề liên quan;
Nội dung thỏa thuận bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của vợ và con.

Trong trường hợp này, Tòa án không xét xử tranh chấp mà ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.

Ngược lại, nếu vợ chồng không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng xâm phạm quyền lợi chính đáng của vợ hoặc con, Tòa án sẽ chuyển sang giải quyết theo thủ tục tố tụng và ra bản án ly hôn.

Xem thêm: Thuận tình ly hôn là gì? Quy trình, hồ sơ và thời gian giải quyết mới nhất

Ly hôn theo yêu cầu của một bên (ly hôn đơn phương)

Ly hôn đơn phương được quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, là trường hợp chỉ một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn, bên còn lại không đồng ý hoặc không hợp tác.

Theo đó, Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

Có yêu cầu ly hôn của vợ hoặc chồng;
Đã tiến hành hòa giải tại Tòa án nhưng hòa giải không thành;
Có căn cứ chứng minh quan hệ hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.

Cụ thể, Tòa án thường xem xét các căn cứ như:

Hành vi bạo lực gia đình: Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình theo quy định của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe hoặc tinh thần của người còn lại.

Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng: Bao gồm các hành vi không thực hiện nghĩa vụ chung sống, tôn trọng, yêu thương, chăm sóc, hỗ trợ lẫn nhau; cố ý xâm phạm danh dự, nhân phẩm, tài sản hoặc quyền lợi hợp pháp của bên kia.

Hôn nhân rơi vào tình trạng trầm trọng

Tình trạng hôn nhân được coi là trầm trọng khi:

Vợ chồng không còn tình nghĩa, thường xuyên mâu thuẫn, xúc phạm nhau;
Vợ chồng sống ly thân kéo dài, không còn đời sống chung;
Có quan hệ ngoại tình, vi phạm nghiêm trọng chế độ hôn nhân một vợ một chồng;
Mục đích hôn nhân về xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững không còn đạt được.

Trong các trường hợp trên, nếu Tòa án xác định đời sống hôn nhân không thể tiếp tục duy trì, thì sẽ ra bản án cho ly hôn, chấm dứt quan hệ vợ chồng theo quy định pháp luật.

Có thể bạn quan tâm: Thủ tục ly hôn đơn phương tại Đồng Nai

Ly thân khác ly hôn như thế nào?

Ly thân khác ly hôn như thế nào là thắc mắc phổ biến của nhiều cặp vợ chồng khi hôn nhân rơi vào khủng hoảng. Trên thực tế, không ít người cho rằng chỉ cần ly thân trong thời gian dài thì quan hệ hôn nhân sẽ tự động chấm dứt. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, ly thân khác ly hôn hoàn toàn, kéo theo những hậu quả pháp lý rất riêng biệt.

Để hiểu rõ ly thân khác ly hôn như thế nào, cần so sánh hai khái niệm này trên các phương diện: bản chất pháp lý, tình trạng hôn nhân, quyền và nghĩa vụ vợ chồng, quan hệ tài sản và con cái.

Tiêu chí	Ly thân	Ly hôn
Khái niệm	Ly thân là tình trạng vợ chồng không còn chung sống, không duy trì đời sống hôn nhân trên thực tế	Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án
Cơ sở pháp lý	Ly thân không được quy định cụ thể trong Luật Hôn nhân và gia đình	Ly hôn được quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
Tình trạng hôn nhân	Quan hệ hôn nhân khi ly thân vẫn còn tồn tại hợp pháp	Quan hệ hôn nhân chấm dứt hoàn toàn sau khi ly hôn
Thẩm quyền giải quyết	Không có cơ quan nhà nước xác lập hoặc công nhận ly thân	Chỉ Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết ly hôn
Thủ tục pháp lý	Ly thân không phát sinh thủ tục pháp lý bắt buộc	Ly hôn phải thực hiện thủ tục tố tụng tại Tòa án
Quyền, nghĩa vụ vợ chồng	Khi ly thân, vợ chồng vẫn có đầy đủ quyền và nghĩa vụ	Sau ly hôn, quyền và nghĩa vụ vợ chồng chấm dứt
Quan hệ tài sản	Tài sản phát sinh trong thời kỳ ly thân vẫn là tài sản chung (trừ thỏa thuận khác)	Tài sản chung được giải quyết khi ly hôn theo thỏa thuận hoặc bản án
Quan hệ con cái	Ly thân không làm thay đổi quyền, nghĩa vụ của cha mẹ với con	Sau ly hôn, quyền nuôi con và cấp dưỡng được xác định theo phán quyết
Giá trị pháp lý	Ly thân không làm chấm dứt hôn nhân	Ly hôn là căn cứ pháp lý chấm dứt hôn nhân

Có nên ly thân trước khi ly hôn?

Pháp luật không quy định và không bắt buộc ly thân trước khi ly hôn. Ly thân hay ly hôn ngay hoàn toàn do vợ chồng tự lựa chọn, tùy vào mức độ mâu thuẫn trong hôn nhân.

Ly thân chỉ nên áp dụng khi mâu thuẫn chưa trầm trọng, vợ chồng còn mong muốn hàn gắn và cần thời gian tách nhau ra để suy nghĩ, bình tĩnh lại. Trong trường hợp này, ly thân có thể giúp hạn chế xung đột và tăng khả năng hòa giải.

Ngược lại, nếu hôn nhân đã rơi vào tình trạng trầm trọng như bạo lực gia đình, ngoại tình, vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng, thì không cần ly thân mà có thể yêu cầu ly hôn ngay để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Lưu ý: Ly thân không chấm dứt hôn nhân, nhưng thời gian ly thân kéo dài thường được Tòa án xem xét là căn cứ cho thấy đời sống chung không thể kéo dài khi giải quyết ly hôn.

Dịch vụ pháp lý về ly thân và ly hôn của Hãng Luật Quốc Tế Tự Do

Ly thân và ly hôn kéo theo những hệ quả pháp lý rất khác nhau về con cái, tài sản và nghĩa vụ giữa vợ chồng. Việc hiểu đúng ly thân khác ly hôn như thế nào là cơ sở quan trọng để lựa chọn giải pháp phù hợp và hạn chế rủi ro tranh chấp.

Hãng Luật Quốc Tế Tự Do hỗ trợ:

Tư vấn phân biệt ly thân và ly hôn theo quy định pháp luật.
Đánh giá căn cứ ly hôn, quyền nuôi con và chia tài sản.
Đại diện làm việc với Tòa án nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Liên hệ Hãng Luật Quốc Tế Tự Do để được tư vấn kịp thời và lựa chọn giải pháp pháp lý phù hợp, bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của bạn trong quá trình ly thân hoặc ly hôn.

HOTLINE: 0901.109.768