Tố tụng hình sự – Quyền và nghĩa vụ của bị cáo khi được luật sư tư vấn

Trong bất kỳ vụ án tố tụng hình sự sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến quyền tự do và danh dự của một cá nhân. Từ giai đoạn điều tra, truy tố đến xét xử, mọi lời khai, hành vi và quyết định của họ đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả vụ án. Việc hiểu đúng quy định pháp luật về tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo sẽ đảm bảo không bị xâm phạm quyền lợi và không đưa ra những lời khai bất lợi do thiếu hiểu biết pháp lý.

Trong bất kỳ vụ án tố tụng hình sự sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến quyền tự do và danh dự của một cá nhân

Vụ án tố tụng hình sự và vai trò của bị cáo trong quá trình xét xử

Tố tụng hình sự là toàn bộ hoạt động từ khi cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận tin báo về tội phạm, tiến hành điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, bị cáo là người đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử về tội phạm mà Viện kiểm sát truy tố.

Như vậy, bị cáo không phải là người “đương nhiên có tội”. Nguyên tắc suy đoán vô tội quy định rõ: người bị buộc tội chỉ được coi là có tội khi có bản án kết tội đã có hiệu lực pháp luật. 

Theo Hiến pháp và Bộ luật Tố tụng hình sự, người bị buộc tội có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa. Đây là quyền cơ bản nhất, đảm bảo tính công bằng trong quá trình xử lý hình sự. Việc có luật sư ngay từ giai đoạn đầu tiên là vô cùng quan trọng để đảm bảo tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo được thực hiện đúng và đầy đủ.

Quyền và nghĩa vụ của bị cáo trong tố tụng hình sự theo quy định pháp luật

Quyền và nghĩa vụ của bị cáo được thiết lập để đảm bảo họ không bị đối xử bất công

Quyền của bị cáo trong tố tụng hình sự

Quyền của bị cáo được thiết lập để đảm bảo họ không bị đối xử bất công và có cơ hội tối đa để tự bào chữa.

• Quyền được suy đoán vô tội: Điều 13 Bộ luật Tố tụng hình sự khẳng định: không ai bị coi là có tội cho đến khi có bản án kết tội có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Đây là quyền gốc, chi phối mọi quyền còn lại của bị cáo.

• Quyền nhờ luật sư bào chữa: Bị cáo được mời luật sư hoặc được chỉ định luật sư trong các trường hợp luật định. Luật sư sẽ hỗ trợ về chứng cứ, hồ sơ, định hướng chiến lược bào chữa. Đây là nội dung được nhắc nhiều khi đề cập đến tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo.
• Quyền được trình bày lời khai: Bị cáo có quyền trình bày lời khai theo ý chí cá nhân, không bị ai ép buộc. Họ có quyền từ chối trả lời câu hỏi nếu câu trả lời làm xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
• Quyền được đưa ra chứng cứ, tài liệu, yêu cầu điều tra bổ sung: Bị cáo có thể yêu cầu cơ quan điều tra thu thập thêm chứng cứ hoặc cung cấp các tài liệu tự thu thập.
• Quyền khiếu nại: Nếu cho rằng cơ quan điều tra hoặc kiểm sát làm sai quy trình, bị cáo có quyền khiếu nại theo luật.
• Quyền được phát biểu tại phiên tòa: Bị cáo được trình bày quan điểm, đối đáp với kiểm sát viên, đề nghị luật sư tranh luận.

Những quyền này cho thấy vị thế của bị cáo không hề bị động, khi hiểu rõ tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo, họ có thể tự bảo vệ mình tốt hơn và phối hợp hiệu quả với luật sư.

Các nghĩa vụ pháp lý của bị cáo 

Song song với các quyền, bị cáo cũng có những nghĩa vụ bắt buộc để đảm bảo quy trình tố tụng hình sự diễn ra công bằng và hợp pháp.

• Nghĩa vụ tuân thủ lệnh triệu tập: Bị cáo phải có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan tiến hành tố tụng. Nếu vắng mặt không có lý do chính đáng, có thể bị áp giải hoặc dẫn giải.
• Nghĩa vụ chấp hành các biện pháp ngăn chặn: Bị cáo phải chấp hành nghiêm chỉnh các quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn của cơ quan có thẩm quyền.
• Nghĩa vụ tôn trọng pháp luật và quy trình: Phải tôn trọng Hội đồng xét xử, tuân thủ nội quy phiên tòa, và thực hiện các yêu cầu hợp pháp khác của cơ quan tố tụng.

Nhiều bị cáo vì thiếu hiểu biết đã vô tình vi phạm nghĩa vụ, dẫn đến bất lợi trong phiên tòa. Việc luật sư giải thích rõ tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo giúp tránh những sai sót này.

Vì sao bị cáo cần luật sư hình sự trong vụ tố tụng hình sự

Sự hiện diện của luật sư là một yếu tố quyết định để bảo vệ quyền lợi bị cáo và đảm bảo quy trình tố tụng hình sự được tuân thủ.

Vai trò luật sư trong giai đoạn điều tra 

Giai đoạn điều tra là giai đoạn Bị can dễ bị hoang mang, rối loạn và thường mắc sai lầm nhất. Sự hiện diện của luật sư bảo vệ bị can, bị cáo là vô cùng thiết yếu:

• Luật sư có quyền thăm gặp Bị can bị tạm giữ, tạm giam để tư vấn, giúp Bị can giữ vững tâm lý, biết cách thực hiện tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo một cách khôn ngoan.
• Luật sư được phép tham gia các buổi hỏi cung, sự có mặt của Luật sư đảm bảo rằng việc hỏi cung tuân thủ pháp luật, lời khai được ghi nhận đầy đủ, không bị ép buộc, mớm cung.
• Luật sư có quyền kiến nghị Cơ quan điều tra thực hiện các hoạt động tố tụng  để bảo vệ tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo.

Vai trò luật sư trong giai đoạn truy tố

• Sau khi kết thúc điều tra, Luật sư được phép nghiên cứu hồ sơ vụ án tại Viện Kiểm sát, phát hiện những sai sót, thiếu sót của Cơ quan điều tra.
• Luật sư có thể gửi Văn bản Kiến nghị Viện Kiểm sát về việc đình chỉ vụ án, hoặc thay đổi tội danh, giảm nhẹ khung hình phạt cho Bị can nếu có căn cứ pháp lý.

Vai trò luật sư trong giai đoạn xét xử

• Luật sư bào chữa hình sự sẽ trình bày luận cứ, đưa ra chứng cứ bào chữa, tranh luận với Kiểm sát viên tại phiên tòa. Đây là đỉnh điểm của hoạt động bào chữa.
• Luật sư tư vấn cho Bị cáo về việc có nên kháng cáo hay không, căn cứ vào tính hợp pháp và hợp lý của bản án sơ thẩm.

Các sai lầm phổ biến và lời khuyên khi đối mặt với vụ án tố tụng hình sự

Trong vụ án tố tụng hình sự, nhiều người đã mắc phải những sai lầm nghiêm trọng do thiếu sự tư vấn chuyên nghiệp.

Sai lầm trong giai đoạn đầu tiên

• Cố gắng “tự bào chữa” mà không hiểu luật: Nhiều bị cáo nghĩ rằng việc khai báo thành khẩn ngay lập tức sẽ là cách tốt nhất, nhưng lại không lường trước được những hàm ý pháp lý phức tạp của lời khai đó.
• Không sử dụng quyền im lặng một cách chiến lược: Quyền im lặng không phải là sự từ chối hợp tác mà là công cụ để bảo vệ bản thân cho đến khi có thể đưa ra lời khai chính xác, đầy đủ sau khi đã tham vấn luật sư hình sự uy tín.

Những thay đổi mới nhất trong quy trình tố tụng

Pháp luật tố tụng hình sự luôn có sự thay đổi. Ví dụ, việc mở rộng phạm vi chứng cứ điện tử, hay quy định chi tiết hơn về quyền của người bị tạm giữ/tạm giam. Một luật sư hình sự uy tín phải luôn cập nhật các thay đổi này để đảm bảo chiến lược bào chữa là tối ưu nhất.

Các câu hỏi thường gặp: Giải đáp thắc mắc cho người nhà bị cáo

Việc nắm vững tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo là bước đầu tiên để tự bảo vệ mình trong một vụ án

Luật sư có được thăm gặp bị can bị tạm giam bất cứ lúc nào không?

Luật sư bảo vệ bị can, bị cáo có quyền thăm gặp Bị can, nhưng việc thăm gặp phải tuân thủ quy định của Cơ quan điều tra hoặc Nhà tạm giữ/Trại tạm giam. Thông thường, Luật sư phải đăng ký làm việc và việc thăm gặp được diễn ra theo lịch sắp xếp.

Khi nào là thời điểm tốt nhất để thuê luật sư?

Thời điểm tốt nhất là ngay lập tức khi có Quyết định tạm giữ hoặc khởi tố vụ án hình sự. Sự có mặt của Luật sư ngay từ giai đoạn điều tra giúp Bị can tránh mắc sai lầm ngay từ lời khai đầu tiên, bảo vệ tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo sớm nhất.

Người nhà có quyền tham gia phiên tòa không?

Người nhà Bị cáo có quyền tham dự phiên tòa với tư cách người tham dự. Trong nhiều trường hợp, người nhà có thể tham gia với tư cách Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan hoặc Người đại diện hợp pháp, tùy thuộc vào phán quyết của Tòa án. 

Hãng Luật Quốc Tế Tự Do: Cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý chuyên nghiệp

Công ty Luật Quốc Tế Tự Do chuyên cung cấp các giải pháp pháp lý hình sự toàn diện

Việc nắm vững tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo là bước đầu tiên để tự bảo vệ mình trong một vụ án. Tuy nhiên, trong môi trường pháp lý phức tạp, sự hiện diện của một luật sư hình sự uy tín là không thể thiếu. Họ là người đại diện cho sự công bằng, giúp bạn chuyển đổi từ người bị buộc tội thành chủ thể được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Công ty Luật TNHH Hãng Luật Quốc Tế Tự Do, được điều hành bởi Luật sư Đặng Văn Dũng, chuyên cung cấp các giải pháp pháp lý hình sự toàn diện, từ tư vấn chiến lược trong giai đoạn điều tra đến bào chữa chuyên nghiệp tại Tòa án. Chúng tôi cam kết sử dụng kinh nghiệm và chuyên môn sâu sắc để bảo vệ quyền lợi bị cáo một cách tận tâm và hiệu quả nhất.

• Tiếp cận và tư vấn nhanh chóng ngay từ giai đoạn điều tra.
• Bảo mật tuyệt đối mọi thông tin của thân chủ.
• Xây dựng chiến lược bào chữa hình sự chuyên sâu, tối ưu hóa lợi ích pháp lý cho Bị cáo.

Mỗi vụ án hình sự không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là số phận con người. Hãng Luật Quốc Tế Tự Do cam kết giúp khách hàng hiểu rõ tố tụng hình sự – quyền và nghĩa vụ của bị cáo và cùng nhau vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.

• Công ty: Hãng Luật Quốc Tế Tự Do 
• Hotline: 0901 109 768. 
• Email: lsdangvandung@gmail.com.