Có nên mời luật sư khi bị triệu tập? – Bị bắt giữ hình sự cần làm gì

Trong bối cảnh pháp luật ngày càng siết chặt, sự thiếu hiểu biết về pháp luật, cộng thêm áp lực từ quá trình điều tra, có thể dẫn đến những quyết định sai lầm, gây bất lợi nghiêm trọng cho chính mình hoặc người thân trong suốt quá trình tố tụng hình sự. Việc trang bị đúng kiến thức không chỉ giúp mỗi cá nhân tự bảo vệ mình, mà còn tránh được những hậu quả pháp lý không đáng có đặc biệt là khi một cá nhân bị triệu tập làm việc hoặc bị bắt giữ hình sự. 

Sự thiếu hiểu biết về pháp luật có thể dẫn đến những quyết định sai lầm, gây bất lợi nghiêm trọng

Quy trình tố tụng: triệu tập và bắt giữ hình sự

Giấy triệu tập: không phải là bắt giữ hình sự

Triệu tập là biện pháp tố tụng nhằm yêu cầu cá nhân (người làm chứng, người bị hại, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, hoặc người bị buộc tội) có mặt tại Cơ quan Điều tra hoặc Cơ quan có thẩm quyền theo thời gian và địa điểm quy định để làm việc.

• Tính chất: Mang tính chất mời/yêu cầu hợp tác, không phải là biện pháp ngăn chặn tước tự do thân thể ngay lập tức.
• Hậu quả pháp lý: Nếu vắng mặt không lý do chính đáng, có thể bị áp giải hoặc bị xử lý hành chính.

Bắt giữ hình sự: biện pháp ngăn chặn nghiêm trọng

Bắt giữ hình sự là biện pháp ngăn chặn Tố tụng Hình sự nghiêm khắc, tước đi quyền tự do thân thể của cá nhân trong một thời hạn nhất định. Các trường hợp bắt giữ hình sự được quy định chặt chẽ trong Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, bao gồm:

• Bắt người phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã (Điều 111): Xảy ra khi tội phạm đang diễn ra hoặc ngay sau khi thực hiện.
• Bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp (Điều 110): Áp dụng khi có căn cứ để xác định người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, hoặc bỏ trốn sau khi thực hiện tội phạm.
• Bắt bị can, bị cáo để tạm giam (Điều 113): Áp dụng khi đã có Quyết định Khởi tố Bị can và có Lệnh bắt của cơ quan có thẩm quyền.

Khi cá nhân bị áp dụng biện pháp Bắt giữ, họ sẽ chuyển sang trạng thái tạm giữ, sau đó có thể là tạm giam. Đây là thời điểm then chốt nhất và câu hỏi bị bắt giữ hình sự cần làm gì trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Vai trò của luật sư khi bị bắt giữ hình sự

Việc để Luật sư tham gia ngay từ đầu là lá chắn pháp lý vững chắc nhất khi cá nhân đối diện với hệ thống tố tụng phức tạp..

Tại sao cần mời luật sư ngay khi bị triệu tập?

• Đánh giá rủi ro pháp lý: Luật sư sẽ giúp phân tích bản chất của việc triệu tập (liên quan đến tư cách nào: người làm chứng, người bị tố giác hay nghi phạm), từ đó đánh giá rủi ro pháp lý tiềm ẩn và chuẩn bị tâm lý, tài liệu.
• Phòng ngừa “Lời khai bất lợi”: Ngay cả khi chưa phải là Bị can, lời khai ban đầu có thể vô tình gây bất lợi cho cá nhân. Luật sư sẽ hướng dẫn cách trả lời, tránh cung cấp thông tin không cần thiết hoặc dễ bị hiểu sai.
• Giai đoạn tiền tố tụng: Giai đoạn này vô cùng quan trọng. Sự hiện diện của Luật sư ngay từ đầu cho thấy sự nghiêm túc và tôn trọng pháp luật của cá nhân, đồng thời làm Cơ quan Điều tra phải tuân thủ nghiêm ngặt thủ tục, tránh vi phạm tố tụng.

Sự khác biệt khi có luật sư tham gia tố tụng

• Gặp gỡ, Trao đổi với thân chủ: Điều này đặc biệt quan trọng khi bị bắt giữ hình sự cần làm gì, Luật sư sẽ truyền đạt thông tin pháp lý và động viên thân chủ.
• Tham gia hỏi cung, lấy lời khai: Đảm bảo quá trình làm việc diễn ra đúng pháp luật, không có hành vi bức cung, mớm cung.
• Thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ: Luật sư có thể chủ động tìm kiếm các bằng chứng ngoại phạm, chứng cứ gỡ tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
• Khiếu nại các hành vi, quyết định tố tụng trái luật: Bao gồm việc khiếu nại lệnh bắt giữ, tạm giữ, tạm giam không đúng căn cứ.

Các quyền lợi hợp pháp khi bị bắt giữ hình sự

Việc nắm vững các quyền khi bị bắt giữ hình sự cần làm gì là cách để tự bảo vệ chính mình.

Quyền được biết rõ lý do bắt và quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn

Theo Khoản 2 Điều 60 Bộ luật Tố tụng Hình sự, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền được biết mình bị buộc tội về tội gì, căn cứ vào đâu. Cá nhân có quyền yêu cầu được xem và nhận bản sao Quyết định Tạm giữ hoặc Lệnh Bắt giữ để kiểm tra thông tin.

Quyền được thông tin về y tế và ăn uống

• Quyền được khám chữa bệnh: Nếu có tiền sử bệnh lý hoặc cảm thấy không khỏe, cá nhân có quyền yêu cầu được khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế.
• Quyền được ăn, ở theo chế độ: Chế độ ăn uống, sinh hoạt, vệ sinh phải được đảm bảo theo quy định của pháp luật.

Quyền đưa ra lời khai, ý kiến, yêu cầu và đề nghị

• Đưa ra tài liệu, đồ vật: Người bị bắt có quyền tự mình đưa ra các tài liệu, đồ vật mà mình cho là có liên quan đến vụ án để chứng minh mình vô tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
• Đề nghị đối chất: Khi lời khai mâu thuẫn với lời khai của người làm chứng hoặc bị hại, có quyền đề nghị Cơ quan Điều tra tổ chức buổi đối chất.

Những sai lầm thường gặp khi bị triệu tập hoặc bị bắt giữ hình sự

Việc vắng mặt không có lý do chính đáng có thể dẫn đến việc bị Cơ quan Điều tra ra quyết định áp giải.

Phớt lờ giấy triệu tập hoặc cố tình né tránh

Nhiều người cho rằng việc phớt lờ hoặc trốn tránh Giấy triệu tập của Cơ quan Điều tra sẽ giúp họ “thoát tội” hoặc kéo dài thời gian. Tuy nhiên, đối với người bị buộc tội, việc vắng mặt không có lý do chính đáng có thể dẫn đến việc bị Cơ quan Điều tra ra quyết định áp giải.

Hành vi trốn tránh có thể bị xem là có dấu hiệu bỏ trốn, khiến cá nhân dễ bị áp dụng biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc hơn, thậm chí bị bắt giữ khẩn cấp. Dù là với tư cách gì, việc chấp hành Triệu tập là bắt buộc. Nếu không thể đến, hãy ngay lập tức gửi văn bản giải trình lý do chính đáng và đề nghị dời lịch làm việc và nên mời luật sư khi bị triệu tập để đồng hành.

Khai nhận tội lỗi không có thật hoặc khai gian tình tiết

Khi bị bắt giữ hình sự cần làm gì trong điều kiện bị cô lập, áp lực tâm lý cao, nhiều người có xu hướng khai nhận đại một tội danh hoặc tình tiết để mong kết thúc quá trình hỏi cung nhanh chóng. Một số khác lại khai gian, bóp méo sự thật với hy vọng được giảm nhẹ.

Lời khai ban đầu được ghi nhận trong biên bản hỏi cung là một trong những nguồn chứng cứ quan trọng. Một khi đã ký vào biên bản khai nhận, rất khó để rút lại hoặc thay đổi sau này, ngay cả khi có Luật sư tham gia. Vậy nê, luôn giữ vững lập trường chỉ khai sự thật, việc cố ý khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật có thể cấu thành tội “Cung cấp tài liệu sai sự thật hoặc khai báo gian dối” theo Điều 382 Bộ luật Hình sự.

Tự ý hủy hoại chứng cứ hoặc cản trở điều tra

Một phản xạ tự nhiên của nhiều người khi biết mình có thể bị bắt giữ hình sự cần làm gì là tìm cách tiêu hủy các chứng cứ, tài liệu, vật dụng liên quan đến vụ án. Hành vi tiêu hủy chứng cứ không chỉ không giúp thoát tội mà còn có thể cấu thành tội danh “Che giấu tội phạm” hoặc “Cản trở hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án” 

Khi xét xử, hành vi cố ý hủy hoại chứng cứ sẽ được xem là thái độ không thành khẩn, gây khó khăn cho việc điều tra, và có thể trở thành tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Khi có Lệnh khám xét, hãy hợp tác và chứng kiến toàn bộ quá trình thu thập chứng cứ của Cơ quan Điều tra. Nếu có thắc mắc, hãy ghi chú vào Biên bản. 

Chia sẻ thông tin vụ án một cách tùy tiện trên mạng xã hội

Trong thời đại truyền thông xã hội, nhiều cá nhân hoặc người thân có xu hướng đăng tải thông tin, chi tiết vụ án, hoặc những lời biện minh cá nhân lên Facebook, Zalo, hoặc các diễn đàn công cộng dẫn đến việc vô tình cung cấp thêm thông tin bất lợi cho Cơ quan Điều tra, làm lộ kế hoạch bào chữa của Luật sư. Mọi thông tin cần thiết phải được chuyển giao riêng tư và chính thức cho Luật sư tư vấn pháp luật hình sự để xây dựng chiến lược bào chữa thống nhất.

Các câu hỏi thường gặp liên quan vấn đề khi bị bắt giữ hình sự

Những thắc mắc thường gặp khi bị bắt giữ hình sự cần làm gì

Nếu tôi không có tiền, có được mời luật sư không?

Nếu bạn là người bị buộc tội thuộc diện chính sách (người nghèo, người có công, trẻ vị thành niên, người khuyết tật nặng…), cơ quan điều tra có trách nhiệm chỉ định luật sư bào chữa miễn phí. 

Bị tạm giữ, tôi có được gặp người thân không?

Theo quy định, người bị tạm giữ/tạm giam không được tùy tiện gặp người thân. Việc gặp gỡ phải tuân theo quy định của cơ sở giam giữ và có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan điều tra/Viện Kiểm sát đang thụ lý vụ án. 

Tôi bị triệu tập 3 lần mà không đến thì có sao không?

Nếu bạn là Người làm chứng mà đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn cố ý vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan, có thể bị dẫn giải. Nếu bạn là Người bị tố giác hoặc Người bị buộc tội, việc vắng mặt có thể bị coi là hành vi gây cản trở điều tra và dẫn đến việc bị Cơ quan điều tra ra Lệnh bắt bị can để tạm giam. 

Hãng Luật Quốc Tế Tự Do: cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý chuyên nghiệp

Luật sư là người duy nhất có quyền và kinh nghiệm để đồng hành

Việc nắm rõ bị bắt giữ hình sự cần làm gì không chỉ giúp cá nhân tránh được những sai lầm chết người trong lời khai và hành động, mà còn đảm bảo mọi thủ tục tố tụng được thực hiện đúng pháp luật, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Luật sư là người duy nhất có quyền và kinh nghiệm để đồng hành, hướng dẫn và chiến đấu cho công lý của bạn trong hệ thống Tố tụng Hình sự phức tạp. Công ty Luật TNHH Hãng Luật Quốc Tế Tự Do tự hào là Tổ chức hành nghề Luật sư chuyên nghiệp, trực thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai.

• Hỗ trợ thủ tục đăng ký bào chữa nhanh chóng, đảm bảo Luật sư có mặt bên cạnh thân chủ theo đúng quy định pháp luật ngay khi bị bắt giữ hình sự cần làm gì.
• Đưa ra chiến lược bào chữa, bảo vệ tối ưu, từ giai đoạn điều tra, truy tố đến xét xử.
• Đảm bảo mọi quyền lợi hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo được tôn trọng và thực thi.

Liên hệ ngay với Hãng Luật Quốc Tế Tự Do để nhận được sự tư vấn pháp lý khẩn cấp và chuyên nghiệp nhất giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bạn trong mọi tình huống pháp lý.

• Công ty: Hãng Luật Quốc Tế Tự Do 
• Hotline: 0901 109 768. 
• Email: lsdangvandung@gmail.com.