Trách nhiệm hình sự cá nhân – Xử lý vi phạm giao thông theo quy định mới

Tình trạng vi phạm giao thông mức phạt cao đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, đặc biệt khi pháp luật hình sự có những quy định chặt chẽ hơn trong việc truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân đối với hành vi gây mất an toàn giao thông. Bài viết này sẽ đưa ra hướng dẫn pháp lý giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi không may vướng vào vòng lao lý.

Tình trạng vi phạm giao thông mức phạt cao đang ngày càng trở nên nghiêm trọng

Phân biệt hành chính và hình sự trong vi phạm giao thông

Người dân thường nhầm lẫn giữa hai cấp độ xử lý pháp luật này, việc phân biệt rõ ràng là chìa khóa để hiểu được khi nào một lỗi vi phạm giao thông sẽ dẫn đến trách nhiệm hình sự cá nhân.

Xử lý hành chính: phạt tiền, tước giấy phép, tạm giữ phương tiện

• Chạy quá tốc độ nhưng không gây hậu quả nghiêm trọng.
• Vi phạm nồng độ cồn ở mức chưa gây tai nạn hoặc thương tích đáng kể.
• Lỗi không đội mũ bảo hiểm, vượt đèn đỏ (nếu không gây tai nạn).

Đây là hình thức xử lý phổ biến nhất, áp dụng cho các hành vi vi phạm ít nghiêm trọng, chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, xử phạt hành chính chủ yếu tập trung vào việc giáo dục, răn đe và đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ. 

Xử lý hình sự: khi trách nhiệm hình sự cá nhân được áp dụng

Trách nhiệm hình sự cá nhân chỉ được áp dụng khi hành vi vi phạm quy định mới xử phạt giao thông đã cấu thành tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự (BLHS) 2015, sửa đổi bổ sung 2017, mà cụ thể là Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ (Điều 260 BLHS).

Sự khác biệt cốt lõi nằm ở hậu quả do hành vi vi phạm gây ra. Hành vi chỉ chuyển sang phạm vi hình sự khi thỏa mãn các yếu tố về hậu quả nghiêm trọng, bất kể hành vi đó là cố ý hay vô ý.

Khi nào hành vi vi phạm giao thông chuyển thành tội phạm?

Các yếu tố cấu thành tội phạm dựa trên hành vi vi phạm quy tắc an toàn giao thông và hậu quả nghiêm trọng của nó.

Để xác định trách nhiệm hình sự cá nhân, cơ quan điều tra sẽ căn cứ vào các yếu tố cấu thành tội phạm, mà quan trọng nhất là hành vi vi phạm quy tắc an toàn giao thông và hậu quả nghiêm trọng của nó.

Căn cứ truy cứu tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ 

Điều 260 BLHS quy định về trách nhiệm hình sự cá nhân đối với người vi phạm quy tắc an toàn giao thông đường bộ nếu gây ra các hậu quả sau:

• Gây thiệt hại về người: Làm chết 01 người, hoặc gây thương tích/tổn hại sức khỏe cho 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.
• Gây thiệt hại về tài sản: Thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng trở lên.

Các trường hợp đặc biệt bị truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân

BLHS còn quy định các trường hợp vi phạm có tính chất nghiêm trọng hơn, mặc dù hậu quả chưa đạt mức tối thiểu trên, vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân. Đây là những điểm mà các quy định mới xử phạt giao thông và BLHS đã siết chặt:

• Vi phạm nồng độ cồn/ma túy: Người điều khiển phương tiện mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn hoặc có chất ma túy.
• Không có giấy phép lái xe (GPLX): Người không có GPLX theo quy định mà gây thiệt hại từ 61% thương tật trở lên hoặc tài sản từ 100 triệu đồng trở lên.
• Bỏ chạy sau tai nạn: Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hình sự cá nhân hoặc trách nhiệm dân sự.

Xử lý hình sự tai nạn giao thông – Các khung hình phạt

Việc xử lý hình sự tai nạn giao thông theo Điều 260 BLHS được chia thành ba khung hình phạt chính dựa trên mức độ nghiêm trọng của hậu quả

Khung cơ bản 

• Phạm vi: Gây hậu quả nghiêm trọng theo định lượng ở trên (gây chết 01 người, tỷ lệ thương tật 61% trở lên, thiệt hại tài sản từ 100 đến 500 triệu đồng).

• Hình phạt: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm, hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Khung tăng nặng 

• Phạm vi: Gây chết 02 người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho 02 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể 122% trở lên; Gây thiệt hại tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.
• Hình phạt: Phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.

Khung đặc biệt nghiêm trọng 

• Phạm vi: Gây chết 03 người trở lên; Gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho 03 người trở lên với tỷ lệ tổn thương cơ thể 183% trở lên; Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.
• Hình phạt: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.

Ngoài ra, hình phạt bổ sung có thể là cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. Việc bị truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân không chỉ dừng lại ở việc ngồi tù mà còn ảnh hưởng lâu dài đến nghề nghiệp và tương lai của người vi phạm.

Nồng độ cồn và trách nhiệm hình sự

Quy định hiện hành về nồng độ cồn cho thấy sự nghiêm khắc của pháp luật đối với trách nhiệm hình sự cá nhân khi tham gia giao thông

Quy định hiện hành về nồng độ cồn là một trong những điểm nóng nhất trong lĩnh vực xử lý hình sự tai nạn giao thông, cho thấy sự nghiêm khắc của pháp luật đối với trách nhiệm hình sự cá nhân khi tham gia giao thông.

Vi phạm nồng độ cồn – tình tiết tăng nặng bắt buộc

Theo Khoản 2, Điều 260, nếu hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn, hoặc có chất ma túy, thì đây là tình tiết tăng nặng định khung, đẩy mức trách nhiệm hình sự cá nhân lên khung phạt nặng hơn (Khung 2 hoặc Khung 3), ngay cả khi hậu quả gây ra chỉ ở mức Khung 1.

Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ gây hậu quả nghiêm trọng

Vi phạm giao thông mức phạt cao đối với nồng độ cồn còn được thể hiện qua Tội Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà không gây ra tai nạn nhưng vi phạm nghiêm trọng:

• Chạy xe có nồng độ cồn hoặc ma túy, đã bị xử phạt hành chính hoặc đã bị kết án về tội này mà còn vi phạm.
• Gây hậu quả: Tài sản thiệt hại 100.000.000 đồng trở lên.

Pháp luật đang ngày càng thắt chặt, việc sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông không chỉ là vi phạm giao thông mức phạt cao về hành chính, mà còn là hành vi đặt bản thân vào nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân rất lớn.

Các câu hỏi thường gặp về xử lý hình sự tai nạn giao thông

Việc tự nguyện ra đầu thú, thành khẩn khai báo là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Tôi gây tai nạn chết người nhưng tự nguyện đến công an trình diện, liệu có giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cá nhân không?

Việc tự nguyện ra đầu thú, thành khẩn khai báo là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định rõ trong Bộ luật Hình sự. Điều này rất quan trọng trong quá trình xử lý hình sự tai nạn giao thông.

Mức thiệt hại tài sản bao nhiêu thì bị xử lý hình sự tai nạn giao thông?

Mức thiệt hại tài sản từ 100.000.000 đồng trở lên sẽ là căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân theo Điều 260 BLHS.

Vi phạm giao thông mức phạt cao có thể bị phạt tù hay không?

Nếu hành vi vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng theo quy định của BLHS, thì việc vi phạm giao thông mức phạt cao sẽ chuyển thành tội phạm và đương nhiên bị phạt tù (hoặc cải tạo không giam giữ/án treo) tùy vào mức độ và tình tiết giảm nhẹ.

Nếu tôi đã bồi thường hết cho gia đình nạn nhân, tôi có được miễn trách nhiệm hình sự cá nhân không?

Việc bồi thường chỉ là tình tiết giảm nhẹ rất quan trọng, không phải là cơ sở để miễn trách nhiệm hình sự cá nhân. Tòa án sẽ vẫn xét xử về hành vi phạm tội, nhưng hình phạt sẽ được giảm nhẹ đáng kể, thậm chí có thể được xem xét hưởng án treo nếu hậu quả không quá nghiêm trọng.

Người bị tai nạn có quyền từ chối yêu cầu xử lý hình sự tai nạn giao thông đối với người gây tai nạn không?

Đối với tội Phạm tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, đây là tội phạm khởi tố theo yêu cầu của bị hại nếu hậu quả chỉ dừng lại ở tỷ lệ thương tật dưới 61%. Tuy nhiên, nếu hậu quả là gây chết người hoặc tỷ lệ thương tật cao, đây là tội phạm do cơ quan nhà nước khởi tố.

Hãng Luật Quốc Tế Tự Do: cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý chuyên nghiệp

Hãy liên hệ ngay với Hãng Luật Quốc Tế Tự Do để được tư vấn hình sự chuyên nghiệp

Khi đối diện với nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân đối với các vi phạm giao thông mức phạt cao và hậu quả nghiêm trọng, việc thuê luật sư không chỉ là quyền lợi mà là một bước đi chiến lược bắt buộc. Sự khác biệt giữa án tù và án treo, hoặc giữa các khung hình phạt nặng nhẹ, thường phụ thuộc vào kinh nghiệm và chiến thuật pháp lý của luật sư.

Công ty Luật TNHH Hãng Luật Quốc Tế Tự Do do Luật sư Đặng Văn Dũng lãnh đạo, với đội ngũ chuyên gia Tố tụng Hình sự giàu kinh nghiệm, cam kết cung cấp dịch vụ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn trong quá trình xử lý hình sự tai nạn giao thông.

• Hướng dẫn các bước hành động pháp lý ngay sau khi xảy ra tai nạn để tối đa hóa tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cá nhân (khắc phục hậu quả, bồi thường).
• Tham gia ngay từ giai đoạn điều tra, đảm bảo quyền lợi của bạn được tôn trọng, ngăn chặn các vi phạm tố tụng.
• Xây dựng hồ sơ bào chữa chặt chẽ, tranh luận tại Tòa án để giảm nhẹ mức án phạt tối đa, bao gồm việc đề xuất hình phạt thấp nhất hoặc xin hưởng án treo.

Nếu bạn hoặc người thân đang bị điều tra, khởi tố về trách nhiệm hình sự cá nhân liên quan đến giao thông, mọi phát ngôn và hành động không đúng đắn trong giai đoạn điều tra đều có thể gây bất lợi lớn. Hãy liên hệ ngay với Công ty Luật TNHH Hãng Luật Quốc Tế Tự Do để được tư vấn hình sự chuyên nghiệp hỗ trợ trong quá trình Xử lý hình sự tai nạn giao thông, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp.

• Công ty: Hãng Luật Quốc Tế Tự Do 
• Hotline: 0901 109 768. 
• Email: lsdangvandung@gmail.com.